Hippo talk door de ‘Hippo Lady’

De naam ‘hippo lady’ raakt steeds meer in zwang. Ik heb op 25 augustus een presentatie gegeven op Egerton University in Nakuru, Kenya in het kader van de Unesco-IHE refresher course. In andere presentaties werd een paar keer verwezen naar hippo’s als inwoners van wetlands en viel ook de naam ‘hippo lady’. Naderhand vroeg ik me af of alle aanwezigen mijn échte naam wel wisten: mijn naamsbekendheid begint wat Kisumiaanse trekjes aan te nemen……

hippo_ppt

Het was een prima gelegenheid om conflicten tussen mensen en hippo’s (en mogelijke oplossingsrichtingen) weer eens onder de aandacht te brengen – en dat is hard nodig! Ik hoop binnenkort de presentatie op mijn website te plaatsen, zodat iedereen die meer over conflicten met hippo’s wil weten hem daar kan downloaden. Jammer alleen dat de speciale effecten (animatie en hippo sound) het niet deden vanwege de incompatibilteit van de software versies. Het plaatje van de voorpagina heb ik alvast bijgevoegd.

Stefanie Lunshof: ingenieur!

Een goede groet allemaal, dit keer gewoon vanuit Rotterdam. Ik ben sinds een week weer in Nederland. De aanleiding voor mijn terugreis was een bijzondere: het afstuderen van Stefanie. Nee, ze doet niks met hippo’s, maar met schroeven. Haar scriptie ging over scheepsschroeven, de drukverdeling op de schroefbladen en totale krachten op schroeven in ijs. Ze is afgestudeerd aan de TU Delft in de scheepshydromechanica op het fraaie onderwerp ‘Propeller-ice loading’.

Het begin van de Powerpoint presentatie

Het begin van de Powerpoint presentatie

Het was een prachtige dag: ze presenteerde haar bevindingen voor het publiek en de examencommissie alsof ze nooit anders had gedaan. Trots? Tuurlijk! Bijgaand wat plaatjes, van Stefanie en haar onderwerp en het verzoek aan Stefanie om een korte reactie te schrijven….

Ir. Stefanie

Ir. Stefanie

Dank aan alle vrienden uit NL en Kisumu voor de gelukwensen. Volgend jaar weer een feestje, maar dan in het kader van hippo’s. Die uitnodiging staat.

Een laatste groet in Luo land

A procession opened the service

A procession opened the service

Zaterdag realiseerde ik me weer eens hoe boeiend het is om in een andere cultuur aan het werk te zijn. Ik woonde een begrafenis bij in Kanyagwal Division. Het is niet de eerste Luo begrafenis waar ik ben geweest, maar het blijft interessant om te zien hoe groot de verschillen zijn met de Nederlandse situatie.

Many people attended

Many people attended

Allereerst het aantal mensen: hier is een begrafenis een ‘community event’: er komen honderden mensen op af. Ik kan niet goed inschatten hoeveel mensen er gisteren waren, maar het zou me niets verbazen als het aantal rond 1000 personen lag. Daarnaast is er veel zang en dans. Ook krijgt iedereen krijgt te eten. Geen koffie met (kleffe) cake, maar een warme maaltijd. De schapen en geiten werden aangevoerd en achter de heg een kopje kleiner gemaakt (met mes en bijl), waarna ze in de kookpot verdwenen. Geen gasfornuizen hier, maar houtvuren en grote jiko’s. De begrafenis vindt plaats voor het huis: de overledene wordt achter of naast het huis begraven…

Women busy preparing food

Women busy preparing food

Er zijn ook andere ‘attributen’ dan in Nederland. De kinderen van de overledene liepen rond in een t-shirt met het portret van paps en een dankwoord op de achterkant (of dat standaard is weet ik niet, het kan een familiekeuze zijn). Ook waren er emblemen te koop (5 Shilling per stuk) met daarop de tekst “The Last Respect” plus naam en foto van de overledene. Veel bezoekers hadden een embleem vastgespeld op hun kleding.

Slaughtering a goat for the visitors

Slaughtering a goat for the visitors

Het gaat er hier veel informeler aan toe: tijdens de toespraken waren er tal van andere activiteiten. Mensen arriveerden, vertrokken, aarde voor het graf werd aangevoerd in kruiwagens, en een enkeling zat gewoon de krant te lezen. Ook de man die heen en weer liep en zong over zijn overleden vriend leek zich niet aan de toespraken te storen. Anderen haalden soda’s of gingen eten in de tent naast het huis –en onderwijl liep het programma gewoon door.

Begrafenissen zijn belangrijke gebeurtenissen hier: het bijwonen ervan is een teken van respect naar de overledene en zijn/haar familie. De Luo gemeenschap is religieus en er zijn tal van ‘denominations’ of ‘onderafdelingen’. Die religieuze inslag blijkt wel uit de laatste zin op het programma: “We loved you and cherished your ways but God loved you most”.

Op herhaling?

Afgelopen donderdag zat ik weer in het veld, samen met twee van mijn veldheren. Op de fiets naar Ugwe, hoofdzakelijk om na te gaan of de update van de questionnaire goed werkt. Bij het invoeren van de data die mijn veldheren hebben verzameld heb ik geconstateerd dat er wat hiaten en tegenstrijdigheden in zitten. En dus hebben de heren een extra opdracht gekregen: gaatjes vullen en zaken rechtbreien. Dat leek mij een prima gelegenheid om hen een paar aanvullende vragen te laten stellen. Zo blijven we lekker bezig.

Deze week hoop ik dat de ‘update’ goed op de rit staat zodat ik verder kan met mijn schrijfwerk – de deadline is strict!! Dat betekent vooral hoofdstukken schrijven en het voorstel voor KWS uitwerken. Vanuit het KWS hoofdkantoor in Nairobi is positief gereageerd op het conceptvoorstel dat ik had ingediend en het is aan mij om dat nu verder uit te werken en vorm te geven. Het zal nog een interessante puzzel worden om het planningsonderdeel in te vullen.
Veldwerk doen blijft machtig interessant…….

Uitbreiding van de RAO Family

Dubbel beschuit met muisjes, want de Rao familie is uitgebreid. Daniel, onze veldheer in Nyakach, is sinds vorige week de trotse vader van William (hier zit een link naar baba Rao oftewel Willem).

Becky is maandag bevallen van een dochter, Barbara. Ik weet niet of de naam Rao (hippo) ook deel uitmaakt van de namen van beide spruiten. In Daniel’s situatie kan ik me dat nog wel voorstellen, maar Becky’s echtgenoot gaat stuiteren wanneer zijn dochter naar een nijlpaard wordt genoemd….

Goed, beschuit met muizen dus. Dat heb ik hier alleen nog niet kunnen ontdekken. Weet iemand een goed en lekker alternatief????

Toestanden op de weg….

Als je dacht dat het Nederlandse verkeer chaotisch kon zijn, dan moet je maar een keer in Kenya rondreizen. Het verkeer hier is een mengeling van allerlei soorten voertuigen, overstekend vee, corrupte agenten, en onverantwoord rijgedrag. Dat laatste wordt helaas niet voorkomen door de aanwezigheid van controleposten van de Kenya Traffic Police. Deze agenten controleren of de matatus of public service vehicles over een geldig verzekeringsbewijs beschikken en of zij voldoen aan de veiligheidseisen (dat laatste betwijfel ik overigens). Een matatu chauffeur op het traject Kisumu – Rabuor (een afstand van 9 km) vertelde me dat hij dagelijks drie maal 100 KES (Kenyase Shillingen) moet betalen aan de politie. Deze lieden ontwijken gaat nauwelijks, aangezien al het verkeer richting Rabuor en Ahero via de hoofdroute naar Nairobi gaat. Ik weet niet hoeveel matatus er rijden, maar het zijn er veel….

Typical for Kisumu: boda boda's and matatus

Typical for Kisumu: boda boda's and matatus

Het is niet alleen Nairobi highway dat de agenten een fraai bedrag oplevert. Intimidatie door de verkeersagenten kan ver gaan. De Daily Nation, een van de landelijke dagbladen, kopte eerder deze week: “Sorry sir; but my car is private property”. Het artikel waarschuwt automobilisten tegen agenten die hun rechten schenden bijvoorbeeld door het stuur over te nemen nadat de passagiers de auto uit zijn gedirigeerd. Onderweg naar het bureau, waar de overtreding zou worden afgehandeld, krijgt de chauffeur de mogelijkheid om het akkefietje af te kopen. In veel gevallen komen de agenten hier ongestraft mee weg. In het geval van ‘pesterijen’ door een verkeerspolitie kan het slachtoffer een ‘hotline’ bellen: 0735 356506 (je weet maar nooit of het nummer nog eens van pas komt). Interessant is dat het artikel wel het woord ‘bribe’ noemt maar de term corruptie angstvallig mijdt.

A bit of chaos on Nairobi highway

A bit of chaos on Nairobi highway


De meeste matatus zijn overbeladen. Chauffeurs houden zich zelden aan het aantal voorgeschreven passagiers. De minibussen bijvoorbeeld zijn ingericht voor 14 personen: 4×3 achterin en 1 passagier voorin naast de chauffeur. Vorige week telde ik 22 personen tijdens mijn tocht naar Rabuor. Tussen de stoelen wordt een plankje geschoven zodat de extra passagier ‘op een houtje’ kan zitten. Het tarief blijft gelijk, hout of niet. Soms gaat de deur van het voertuig maar met moeite dicht. Het moge duidelijk zijn dat dit de veiligheid op de weg niet ten goede komt. Dit wordt nog versterkt doordat ‘anticiperen’ nagenoeg ontbreekt: elke chauffeur gaat op de bumper van zijn voorganger zitten zodat hij naar de andere baan moet uitwijken om te zien of er iets aankomt. Inhaalmanoeuvres lopen dan ook nogal eens verkeerd af. Vorige week zat ik in een minibus die tijdens een inhaalactie in de flank werd geramd door een vrachtwagen. Terwijl onze bus de berm inging liet de chauffeur van de vrachtwagen zijn voertuig gewoon op de rijbaan staan. Let wel: het is een tweebaansweg! Terwijl de chauffeurs aan het bekvechten waren ging de bijrijder wat takken halen om deze achter het voertuig op de weg te leggen – als waarschuwingsteken (een alternatieve gevarendriehoek).

A matatu on Nairobi highway

A matatu on Nairobi highway

Nairobi highway heeft recent een nieuwe deklaag gekregen. Een enorme verbetering na het vorige dek dat vol gaten zat. Ik ben benieuwd hoe lang de nieuwe laag zal houden. De randen van het asfalt worden volledig aan gort gereden door de matatus die de berm inrijden om passagiers op te halen of af te leveren. Het is vergelijkbaar met een ‘belbus’ systeem, zij het dan dat er niet wordt gebeld (behalve achter het stuur, dat is hier doodnormaal) en de bus niet van ‘deur tot deur’ gaat.
Tot mijn stomme verbazing trof ik bij mijn terugkeer uit Pokot ter hoogte van Nyamasaria (aan de rand van Kisumu) gemarkeerde verkeersdrempels aan. Er staat zelfs een waarschuwingsbord om de bestuurders op de aanwezigheid van drempels te attenderen. Later hoorde ik dat er na de aanleg van de drempels nogal wat ongelukken waren geweest doordat automobilisten volkomen verrast over de drempels ‘heenvlogen’. Dat verklaarde de strepen op de drempels. Jammer alleen dat die verflaag inmiddels al aardig begint te slijten…
Er zijn ook 2 verkeersdrempels bij Rabuor. Ze zijn nieuw, van markering voorzien en vooral HOOG. Soms is dat een drempel te hoog voor de overbeladen matatus – de bodem schraapt over de verhogingen. Ik hoop dan maar dat de auto het houdt en niet bodemloos voortsnelt….

'God Loves' is on the road

'God Loves' is on the road

Zoals ik al aangaf is het verkeersaanbod op Nairobi highway bijzonder divers, zowel qua omvang als snelheid. De categorie ‘trage deelnemers’ omvat onder meer overstekend vee (koeien, geiten, schapen), loopjongens die handkarren voorttrekken, fietsers, en tuktuks (driewielers); de snelle deelnemersgroep bestaat uit vrachtwagens, (mini)bussen, en (luxe) personenauto’s. Voetgangers vind je in de berm, dat is in elk geval een pluspunt. Vanavond zag ik op de terugweg naar Kisumu nog een andere ‘berm-ganger’: een truck was op zijn kant gegaan en in de berm beland. Soms zou ik de ongevalstatistieken wel eens willen zien, maar wellicht is het beter dat ik dat niet doe. De drempel om in matatus te reizen zou zo wel eens erg hoog kunnen worden…..

The bicycle track next to the main road

The bicycle track next to the main road


Vanochtend ben ik op de fiets naar Rabuor gegaan. Onderweg heb ik een bel gekocht met een luide ‘tringel’. De aanleiding daarvoor? Een koe die onverwachts achter een hutje vandaan kwam en ‘ineens’ voor mijn wielen belandde. Ik kon het beest nog net ontwijken. Toegegeven, ik ging te hard op mijn Misungu Express, maar de koe keek niet naar rechts – links – rechts. Safari njema oftewel wuoth maber (safe journey). Dat doet me denken aan teksten die je op veel matatus ziet, variërend van malice tot god bless en god loves.

Aappies kijken

Big brother is watching you

Big brother is watching you

Family care

Family care

Wat nu: een nieuwe hobby? Welnee, dit is slechts een tijdelijke ‘dwaling’. Wanneer ik hippo’s wil zien ga ik naar het ‘outside office’ van de Warden in Impala Park, Kisumu. Dat is een van mijn favoriete plekken. Afgelopen zondag zat ik daar samen met de warden aan de koffie. Terwijl wij druk in gesprek waren trokken we de aandacht van een groep vervet monkeys.

Ik had deze apen al een poosje bekeken en gezien dat een van hen een jong droeg, dat volgens de warden een dag oud was. Tot mijn stomme verbazing kwamen ze erg dichtbij zodat ik zelfs foto’s van de kleine kon maken. Een unieke gebeurtenis: zelfs de warden had deze apen nog niet eerder van zo dichtbij gezien.

Daarnaast zorgden de impala’s voor de nodige hilariteit. Er was een nieuw mannetje dat druk bezig was om alle dames te imponeren. Jammer genoeg voor hem waren ze daar niet van gediend, maar hij gaf niet op. Het motto ‘de aanhouder wint’ was hier zeker van toepassing.

En nu de hamvraag: waren er ook hippo’s? In eerste instantie niet; pas later zag ik er een voor het ‘outside office’. De wind was gekeerd en de stroming voerde de water-hyacinth richting de oever. Ik heb de hippo nog even kunnen volgen maar niet voor lang: hij verdween tussen de groene massa die inmiddels de waterkant volledig had bekleed.

Dit keer dus geen hippo foto’s, maar aappies. Nou ja, vooruit, één hippo dan…..

Caught in between the water-hyacinth

Caught in between the water-hyacinth

Mijn hippo madness valt nog wel mee…

De hippo hotline werkt niet alleen voor ‘live’ hippo’s, maar ook voor berichten over hippo’s. Stefanie stuurde me onderstaande link naar BBC Earth News over een Zuidafrikaanse dame die een hippo in haar huis heeft. Sterker nog: het beest duikt – als ie de kans krijgt – haar bed in. Ik weet dat veel vrienden en bekenden denken dat ik een ‘hippo tic’ heb (dat doen ze hier in Kisumu ook trouwens) maar als je onderstaande link opent kun je zien dat het met die ‘tic’ van mij nog wel meevalt….. mijn hippo’s zitten gewoon in het Victoriameer.

Ik heb in elk geval met een grijns naar de beelden gekeken, zeker toen ik me probeerde voor te stellen hoe die hippo zou omgaan met de bochtige trappen naar het Rao Huis. Een zonnige groet uit Kisumu en fijne pinksterdagen gewenst van Aenne Akinyi Nyathi Rao (hippo’s child).

http://news.bbc.co.uk/earth/hi/earth_news/newsid_8070000/8070972.stm

Mijn ‘hippo hotline’

Iedereen weet wel dat het belangrijk is om een goed netwerk te hebben. Welnu, ik heb er een element aan toegevoegd. Ik heb nu mijn eigen hippo hotline. Wanneer er een hippo wordt gespot krijg ik een telefoontje. Als ik in het ‘rao huis’ zit spring ik op de Misungu Express en snel terstond naar de locatie – in de hoop dat de hippo’s niet de wijk hebben genomen. Sinds eind vorig jaar sta ik bekend als de officiële scarecrow van de Kenya Wildlife Service. Er werd al geopperd om mij onder het kopieerapparaat te leggen en de kopieën vervolgens aan het meer te plaatsen. Dat zou ervoor zorgen dat er geen hippo het land opkwam….. alle boeren blij, einde conflict. Simpel toch?

Nu zou je kunnen denken dat ik dan wel angstaanjagend moet zijn. Welnee. De reden waarom ik tot scarecrow ben benoemd is heel simpel: bij onze bijeenkomsten in het veld kreeg ik steeds de vraag of ik de hippo’s had gezien. Niet dus….. “Maar ze zijn er altijd”, werd er vervolgens gezegd. Kortom: het leek alsof de hippo’s collectief verdwenen zodra ze hoorden dat de Hippo Lady (ik dus) in aantocht was. Ik begon er lichtelijk gefrustreerd over te raken. Maar dat is nu verleden tijd. Toen ik woensdag een telefoontje kreeg dat de hippo’s voor Impala Park in het water zaten waren ze er ook echt, getuige bijgaande foto’s.

Bij deze een zonnige hippo groet uit Kisumu van een onderzoeker die blij is dat haar onderwerp nog aanwezig is.

The Misungu Express

Ik geef toe, het is een foto van enige tijd geleden, maar hij is nog steeds actueel. Dit ben ik naast de fiets waarop ik Kisumu ‘onveilig’ maak. Dit model fiets wordt ook wel een black mamba genoemd. De goemeente hier vind het bijzonder amusant als ik erop rondscheur. Sterker nog, de fiets is omgedoopt tot de Misungu Express. Misungu staat voor het Swahili woord mzungu, maar dat kunnen de meeste Luo niet uitspreken. In plaats daarvan zeggen ze Misungu (spreek uit als miesuuuungoe). Dit type fiets wordt veel gebruikt als BODA BODA – je stapt achterop en voor een paar shillingen word je overal heengereden door de boda boda boys. Je ziet ze werkelijk overal in Kisumu en voor velen is het de enige manier om wat centen te verdienen. Verkeersregels? Daar doet niemand moeilijk over….

Aenne en de Black Mamba

Aenne en de Black Mamba

Gekscherend zei ik dat de Misungu Express een prima bijverdienste is: de Express is snel, betrouwbaar, veilig en heeft maar één nadeel: een ritje gaat voor het Misungu tarief. Maar onder het genot van een biertje met een paar vrienden hadden we al bedacht dat iedereen die paar Shillingen extra wel voor lief zou nemen. Zeg nou zelf, wanneer krijg je de kans om achterop te stappen bij een Misungu? Dus mogelijk is de sponsoring van het Hippo Monitoring Project op termijn geen issue meer…

Half Kisumu kent me inmiddels als de Misungu die iets met hippo’s doet, een boda boda heeft, veel te hard rijdt en dan ook nog eens de bochten omscheurt. Voorwaar een fraaie reputatie!

« Older entries